پروژه ایرانی
: گزارشها نشان میدهد ۵۰ تا ۶۰ درصد بازماندگان سرطان کودکان آموزش کافی درباره عوارض دیررس دریافت نکردهاند؛ در این میان، مشکلات تغذیهای از تغییر چشایی تا سوءتغذیه و چاقی از مهمترین دغدغههای پس از درمان به شمار میرود.
پنجشنبه ۳۰ بهمن ۱۴۰۴ ساعت ۰۸:۰۰
کد مطلب : 437184
منبع : ايرنا
چالشهای تغذیهای بازماندگان سرطان کودکان؛ از اختلال رشد تا اضافهوزن
تغییرات چشایی و بویایی؛ عارضهای ماندگار
یکی از مهمترین حوزههای چالشبرانگیز در این کودکان، مسائل تغذیهای است. تغییر در حس چشایی و بویایی میتواند از چند هفته تا چند ماه ادامه داشته باشد و بسته به نوع داروی شیمیدرمانی، حتی تا چند سال بهویژه در پرتودرمانی ناحیه سر و گردن و پیوند مغز استخوان تداوم یابد. تمایل به غذاهای خاص مانند خوراکیهای شیرین یا شور نیز در این میان شایع است.
برخی مطالعات نشان دادهاند تا ۴۰ درصد از بهبودیافتگان، حتی پنج سال پس از درمان، از تغییرات چشایی شکایت دارند؛ بهویژه در کودکانی که داروهایی مانند سیسپلاتین و دوکسوروبیسین دریافت کردهاند.
اختلال رشد و سوءتغذیه
اختلال رشد و سوءتغذیه نیز از دیگر پیامدهای قابل توجه است. کاهش اشتها، تهوع و تغییر حس چشایی یا بویایی پس از پایان درمان میتواند دریافت انرژی و ریزمغذیها را کاهش دهد. برخی داروها مانند کورتیکواستروئیدها با اختلال در متابولیسم کلسیم و کاهش تراکم استخوان همراه هستند و میتوانند رشد قدی را کند کنند.
بر همین اساس توصیه میشود در سالهای اول پس از درمان، هر سه تا شش ماه یکبار وزن و قد کودک پایش و منحنی رشد بررسی شود و مکملیاری کلسیم و ویتامین D طبق پروتکل انجام گیرد.
شیوع اضافهوزن در بازماندگان
از سوی دیگر، چاقی یا اضافهوزن با شیوع حدود ۲۰ تا ۴۰ درصد نیز در این گروه مشاهده میشود. افزایش اشتها و تغییر در متابولیسم ناشی از مصرف برخی داروها، بهویژه کورتیکواستروئیدها که در برخی پروتکلها تا دو یا سه سال مصرف میشوند، در کنار کاهش فعالیت بدنی در طول درمان و تحرک کم پس از آن، از عوامل اصلی این وضعیت به شمار میروند.
تغییرات ذائقه و گرایش به عادات غذایی ناسالم نیز میتواند این روند را تشدید کند.
راهکارهای تغذیهای پیشنهادی
برای مدیریت تغییر اشتها و ذائقه، راهکارهای ساده اما مؤثری پیشنهاد شده است. در صورت بیمزه بودن غذا، استفاده از سبزیجات معطر، لیمو یا ادویههای ملایم میتواند کمککننده باشد. اگر کودک طعم فلزی احساس میکند، مصرف مرغ، ماهی و حبوبات به جای گوشت قرمز توصیه میشود. استفاده از ظروف شیشهای یا پلاستیکی به جای ظروف فلزی و شستوشوی دهان با آب یا دهانشویه ملایم پیش از غذا نیز مفید است.
تنوع در بافت و دمای غذا نیز اهمیت دارد؛ برخی کودکان غذاهای سرد مانند ماست، اسموتی یا سالاد میوه را بهتر از غذاهای گرم تحمل میکنند. استفاده از غذاهای پورهشده، مایع، سوپ یا غذاهای تکهای متناسب با شرایط کودک میتواند پذیرش غذا را افزایش دهد. همچنین توصیه میشود وعدههای غذایی کوچک و مکرر ارائه شود، بهویژه زمانی که کودک از غذا خوردن خسته میشود یا طعمها برایش آزاردهنده هستند.
کارشناسان تاکید دارند توجه به این چالشها و ارائه آموزشهای منظم تغذیهای به خانوادهها میتواند نقش مؤثری در ارتقای کیفیت زندگی بازماندگان سرطان کودکان و پیشگیری از عوارض دیررس داشته باشد.
گزارشگر : تحریریه پروژه ایران
# تگ ها
