پروژه ایرانی
: اعلام دونالد ترامپ مبنی بر قصد بازگرداندن پایگاه هوایی بگرام تحت کنترل آمریکا، بحثهای تازهای را درباره نقش واشنگتن در جنوب و مرکز آسیا به راه انداخته است. پایگاه خبری – تحلیلی نشنال اینترست با بررسی ابعاد این تصمیم، موقعیت استراتژیک بگرام را بینظیر توصیف کرد که میتواند اهرم نظارت بر جاهطلبیهای ایران، نفوذ چین و حوزه نفوذ روسیه در آسیای مرکزی باشد. این بازگشت آمریکا به پایگاه بگرام افغانستان دیگر صرفاً برای ضدتروریسم نیست، بلکه به صحنه اصلی رقابت قدرتهای بزرگ تبدیل شده است.
سه شنبه ۲۹ مهر ۱۴۰۴ ساعت ۱۷:۴۰
کد مطلب : 436875
منبع : پروژه ایران
تحلیل نشنال اینترست:
بازگشت آمریکا به بگرام، صحنه جدید رقابت قدرتهای بزرگ در آسیا
موقعیت بینظیر بگرام در قلب آسیا
اهمیت استراتژیک بگرام در موقعیت جغرافیایی آن نهفته است. این پایگاه تنها حدود ۱۶۰۰ کیلومتر از تهران، ۶۴۳ کیلومتر از استان ناآرام سینکیانگ چین و کمتر از ۱۲۸۷ کیلومتر از بندر گوادر پاکستان (گره حیاتی کمربند و جاده چین) فاصله دارد. این موقعیت، پایگاه بینظیری را در اختیار واشنگتن قرار میدهد تا بر جاهطلبیهای نظامی ایران و گسترش نفوذ اقتصادی و امنیتی چین نظارت کند. تصمیم ترامپ نشان میدهد که افغانستان دیگر صرفاً بخشی از استراتژی ضدتروریسم نیست، بلکه صحنه اصلی رقابت قدرتهای بزرگ شده است. تاریخچه بگرام نیز ارزش استراتژیک آن را برجسته میکند؛ این پایگاه از دهه ۱۹۵۰ ساخته شده و با آشیانههای مستحکم و سیستمهای نظارتی پیشرفته، به یکی از توانمندترین پایگاههای هوایی خارج از خاک آمریکا تبدیل شده است.نگرانی شدید ایران از ایجاد جبهه شرقی جدید
چشمانداز بازگشت آمریکا به پایگاه بگرام افغانستان عمیقاً نگرانکننده است. تهران که همواره تمرکز دفاعی خود را بر مرزهای غربی (خلیج فارس، اسرائیل) قرار داده، مرز شرقیاش نسبتاً آسیبپذیر باقی مانده است. پیش از ۲۰۲۱، ایران ماموریت آمریکا در بگرام را متمرکز بر ضدتروریسم میدید، اما حضور دوباره آمریکا در فضای ژئوپلیتیکی کاملاً متفاوت و در اوج تنشها رخ خواهد داد. با فعال شدن بگرام، پهپادها و هواپیماهای نظارتی آمریکا میتوانند به راحتی تحرکات نظامی ایران در نزدیک مرز افغانستان را رصد کنند. این پایگاه تهران را وادار میکند تا منابع نظامی خود را توزیع و استراتژی دفاعی خود را بازنگری کند. علاوه بر این، بگرام پویایی هرگونه بحران هستهای آینده را تغییر میدهد و روابط شکننده ایران با طالبان را نیز تهدید میکند.زیر ذرهبین قرار گرفتن کریدورهای حیاتی چین
در حالی که ایران یک نگرانی منطقهای فوری است، چین رقیبی بلندمدت محسوب میشود. پکن، افغانستان و پاکستان را بخشهای کلیدی ابتکار کمربند و جاده میداند. بندر گوادر، در کمتر از ۱۲۸۷ کیلومتری بگرام، اهمیت استراتژیک ویژهای دارد. یک بگرام فعال، نظارت مستقیم آمریکا بر برنامههای چین در سینکیانگ، ساخت زیرساختها و بندر گوادر را ممکن میسازد. این سطح از نظارت، نمای ارزشمندی درباره چگونگی ادغام پروژههای تجاری چین با اهداف نظامی میدهد و پکن را وادار میکند تا هزینه بیشتری برای تأمین امنیت منافع خود صرف کند. از همین نقطه، آمریکا میتواند همکاری رو به رشد تهران و پکن را نیز زیر نظر بگیرد.واکنش ناخوشایند روسیه و اتحاد با طالبان
یکی از تحولات مهم منطقه، به رسمیت شناختن رسمی دولت طالبان توسط روسیه در تابستان ۲۰۲۵ بود که به مسکو نفوذ عظیمی بر کابل میدهد. مسکو، که افغانستان را حیاط خلوت خود میداند، به شدت از بازگشت آمریکا به پایگاه بگرام افغانستان ناخشنود خواهد بود. روسیه میتواند با فشار اقتصادی بر مسیرهای تجاری شمالی و تقویت موضع نظامی خود در تاجیکستان واکنش نشان دهد. مسکو همچنین میتواند از بیثباتی داعش شاخه خراسان (ISKP) بهره برده و حملات این گروه را دلیلی بر این بداند که بازگشت آمریکا خشونت را دامن میزند تا مشروعیت واشنگتن تضعیف شود. روسیه احتمالاً تلاش خواهد کرد چین و ایران را برای مقابله با این اقدام آمریکا متحد سازد.چالشهای بازسازی و قمار بزرگ ترامپ
حتی با همکاری طالبان، بازسازی و عملیاتی کردن بگرام زمانبر خواهد بود؛ تخمین زده میشود این فرآیند از شش تا دوازده ماه یا بیشتر طول بکشد. در این مدت، رقبا فرصتهای متعددی برای مداخله خواهند داشت. نشنال اینترست تصمیم ترامپ را یک "قمار" میداند که نشان میدهد ایالات متحده میخواهد در بازی اوراسیا باقی بماند. بگرام جدید صرفاً پایگاهی برای عملیات ضدتروریسم نخواهد بود، بلکه تعادل قدرت در سراسر اوراسیا را شکل خواهد داد و دیپلماسی و اراده سیاسی واشنگتن را محک خواهد زد.گزارشگر : فهیمه شهیدی
# تگ ها
